Sztokholm to dla mnie miasto wysp i muzeów. W lecie lubię spacery po nabrzeżu i rejsy statkiem wycieczkowym, na jesieni wolę schronić się tam przed kapryśna skandynawską pogoda pod dachem. W muzeach właśnie. W czasie pierwszego pobytu w stolicy Szwecji zaliczyłam największy highlight – Vasamuseet (www.vasamuseet.se) na wyspie Djurgården. Dziwiłam się, co może być ciekawego we wraku statku wydobytym w latach sześćdziesiątych i już mocno zbutwiałym. Jednak miejsce to zachwyciło mnie podwójnie – i ze względu na rozmiary samego okrętu z XVII wieku, i ze względu na to, z czym zetknęłam się potem także w innych miejscach – na mistrzostwo Skandynawów w tworzeniu ciekawych, interaktywnych i pełnych atrakcji muzeów.
Druga wizyta
w Sztokholmie – Muzeum Średniowieczne Medeltidsmuseet (www.medeltidsmuseet.stockholm.se).
Choć ten okres historyczny nie interesuje mnie specjalnie i miejsce to wybrałam
głównie ze względu na stosunkowo niską cenę biletu, to też wyszłam stamtąd
oszołomiona. Nie ze względu na dyby czy stare mury, lecz znów z powodu
mistrzostwa w planowaniu tego typu obiektów. Ciekawe filmy, instalacje
multimedialne, repliki średniowiecznych gier, gdzie można było stać się figurą
na planszy. Nie było tam nic nudnego, gablotowego i zmurszałego, za to dużo
akcji i zabawy.
Trzecia
wizyta. Muzeum hologramów (www.hologram.se),
wybrane znów ze względu na bolesny przelicznik koron. Ciekawe, bo jedyne w
swoim rodzaju. Obrazy 3D atakujące ze ścian pozostawiły we mnie niepowtarzalne
wrażenie. Idąc tropem przeżyć artystycznych przepłynęłam na wyspę Skeppsholmen,
by odwiedzić Moderna Museet (www.modernamuseet.se)
– muzeum sztuki współczesnej. Nie słynie ono ze swych zbiorów – i chyba właśnie
dlatego okazało się strzałem w dziesiątkę. Było… zupełnie puste. Ja i obrazy
wielkich mistrzów – Matissa, Picassa, Braque’a. Nigdy dotąd nie obcowałam z
kolorami i kształtami utrwalonymi na płótnie w takiej ciszy, spokoju, bez ludzi
wchodzących w kadr, bez rozpraszających dźwięków. W jednej z sal na ścianie
surrealistyczny sen Dalego. Nie wiem, który to był obraz – chyba jakiś mniej
znany. Ale jego skala i niezwykła technika malarska spowodowały, że wydawało
się, jakby barwne plamy wychodziły do widza i łapały go za gardło. Wtedy po raz
pierwszy zrozumiałam skalę geniusza Dalego – obserwując kilkanaście minut
doskonałość techniczną, z jaką ruszał pędzlem tworząc obraz 3D na płaskim tle.
Jest
listopad, w Sztokholmie pada, dziś idę do muzeum, które otwarto zaledwie sześć
miesięcy temu. Tam też przeniosę się w inną epokę – choć mniej odległą: do lat
siedemdziesiątych XX wieku. Muzeum ABBY (www.abbathemuseum.com),
interaktywny świat muzyki i kolorów, prawdziwy wehikuł czasu. Przed budynkiem
plansze, dzięki którym można poczuć się przez chwilę jak Agnetha, Anni-Frid,
Benny lub Björn. A w środku – nawet zostać piątym członkiem grupy. Ale na to
trzeba poczekać. Bierzemy numerek do kasy, dobre pół godziny czekania –
spędzamy je w kolorowym sklepie z wystawą plakatów, płytami, zwariowanymi
gadżetami. Czas mija szybko, płacimy po 195 koron – kartą kredytową, bo muzeum ze
względu na skomplikowane powody ocierające się o kwestie ekologiczne i
światopoglądowe nie przyjmuje gotówki. Kartą zresztą musiałam zapłacić także za
bilet kolejowy z Uppsali do Sztokholmu – bo też nie dało się inaczej.
Już z
biletem musimy poczekać na naszą kolej – goście wpuszczani są w małych grupach.
Pijemy gorzką szwedzką kawę na białym stoliku, nad nami lustrzane kule przenoszące nas w klimat epoki.
W końcu, wreszcie nasza kolej! W toaletach przebieramy się za boską Agnethę i
piękną Ann-Frid, by jeszcze lepiej poczuć klimat dzieciństwa, kiedy w szpilkach
naszych mam tańczyłyśmy do „Dancing Queen” odgrywanego z winylowej płyty. Do
tego przeboju tańczyłyśmy obie – i ja, i moja niemiecka przyjaciółka. I pewnie
tysiące dziewczynek w innych krajach.
Najpierw
film. Głośna muzyka, migające obrazy na zaokrąglonym ekranie. Ogromne śmiejące
się twarze członków zespołu. Welcome – witamy w świecie ABBY. Idziemy dalej. Sale
są w półmroku, dzięki czemu podświetlone eksponaty wydają się jeszcze bardziej
plastyczne. Obrazki na ścianach – niczym albumy rodzinne – dokumentują dzieciństwo
i młodość członków zespołu. W wykuszu fototapeta z ławeczką, na której można
usiąść i sfotografować się między naturalnej wielkości Agnethą, Anni-Frid,
Bennym i Björnem z czasów ich największych sukcesów. Przed „The Winner Takes It
All”…
Przez drzwi w kształcie serca wraz z tłumem innych zwiedzających przechodzimy do sali, w której zza szyb można popatrzeć na studia nagraniowe i garderobę zespołu. Jest też biały pokoik w studze z widokiem na morze, w którym powstało kilka znanych hitów. Zaraz dalej pierwszy element interaktywny – elektroniczny minipuplit do miksowania utworów. Można wybrać piosenkę i ustawiać głośność leadu oraz poszczególnych instrumentów. Wynik na monitorze pokazuje, na ile blisko było się ideału stworzonego przez profesjonalistów.
Potem jest
jeszcze ciekawiej: kabiny z czarnymi kotarami. Za nimi mikrofon i informacja,
że ABBA szuka piątego członka zespołu i że
właśnie ogłoszono casting. Na monitorze wybieram więc „Dancing Queen”, tekst
wyświetla się w trybie karaoke, a ja śpiewam do mikrofonu. Szkoda, że nie mogę
utrwalić efektu moich zmagań… A jednak mogę! Przy każdej z multimedialnych
atrakcji goście muzeum skanują bilet – i dzięki temu na stronie http://www.abbathemuseum.com/se/din-sida
po wbiciu specjalnego kodu zyskują
dostęp do swoich plików. Jest też opcja zgrania ich przez komputer – przez 30
dni od daty wizyty.
Komu nagranie studyjne nie wystarcza, ma szansę wystąpić live na scenie. Pracownik muzeum podaje mi mikrofon, pozwala wybrać utwór i instruuje, gdzie będzie widać tekst. Zza szyby widzę ciekawą publiczność, przed sobą ekran. Nagle po obu stronach pojawiają się wirtualni członkowie ABBY. Muzyka zaczyna grać, ja śpiewam, wirtualne figury też. Goście muzeum klaszczą za szybą. Tańcząc jako dziecko do dźwięków winylowej płyty nigdy nie przypuszczałabym, że spotka mnie kiedyś taka atrakcja.
Mijamy mały śmigłowiec przypominający o złotych czasach grupy, za nim kolejna komnata cudów. Teraz wyświetlam się na ekranie z członkami ABBY i śpiewam wraz z nimi. Atrakcja goni atrakcję – quiz z wiedzy o ABBY o różnych stopniach trudności, dyskoteka z kolorową posadzką. Druga godzina mija nie wiadomo kiedy. Dla ochłonięcia po tańcach idziemy do sal, w których wystawione są oryginalne kostiumy sceniczne. Ależ oni byli szczupli i wysocy…
Przechodzimy do sali kinowej. Today playing „ABBA – The Film”, cóżby innego. Fajnie, że po angielsku. Młody dziennikarz stara się dostać do członków zespołu i przeprowadzić z nimi wywiad – tyle o akcji. Ale prawdziwą atrakcją pokazu są klipy z koncertów i z backstage’u. Członkowie zespołu nawet w pokojach hotelowych rozmawiają ze sobą po angielsku – ciekawe, czy tak było naprawdę.
I znów dla odmiany trochę akcji – małe studio muzyczne, w którym próbuję wystukać „Waterloo” na perkusji, a potem wydobyć dźwięki z keyboardu. Melodie ABBY wcale nie są łatwe – choć tak łatwo wpadają w ucho. Wie to każdy, kto kiedykolwiek wybrał „Money, Money, Money” na karaoke.
Dalej prawdziwa Hall of Fame. Na ścianach wiszą niezliczone okładki płyt. Aż mienią się w oczach tyle ich jest. Niewiarygodne, że przez 11 lat istnienia zespół nagrał ich aż tyle. W małych kabinach oznaczonych dziesięcioleciami – lata 40te, 50te itd. – można posłuchać muzyki szwedzkiej z poszczególnych dekad. To takie uzupełnienie – i tylko tyle, bo nikt nie zdetronizował dotąd ABBY. I pewnie długo jej nie zdetronizuje… Ponoć muzycy w latach dziewięćdziesiątych odrzucili propozycję wspólnego występu, za którą oferowano im miliard dolarów. Ich nieśmiertelna legenda jest warta dużo więcej.
Wychodzimy na ciemne już ulice Sztokholmu. Dopiero połowa listopada, a już uruchomiono miejskie lodowisko pod gołym niebem. Pada deszcz, ludzie skrywają się w przytulnych knajpkach i pija piwo po 50 koron za butelkę. Mamma Mia, co za miasto, co za dzień, co za muzeum.
ZAPRASZAM TEŻ NA FILMOWY SPACER PO MUZEUM ABBY:
